Bệnh viêm tụy rất phổ biến. Riêng viêm tụy cấp ảnh hưởng đến 80/100.000 dân số. Viêm tụy có thể do nhiều nguyên nhân như lạm dụng rượu, sỏi mật, mỡ máu cao… Viêm tụy không chỉ ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa mà còn có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể. Vậy bệnh viêm tụy là gì? Hãy cùng Phòng khám Tiến sĩ bác sĩ Trung tìm hiểu về bệnh viêm tụy là gì qua bài viết sau.
I. Bệnh viêm tụy là gì?
Viêm tụy là bệnh trong đó tuyến tụy bị viêm và đỏ do dịch tiêu hóa hoặc enzym tấn công tuyến tụy.
Tuyến tụy là một tuyến nằm phía sau dạ dày, phía bên trái của bụng, gần phần đầu của dạ dày ruột non. Tuyến tụy có hai chức năng chính:
+ Nó tạo ra các enzyme giúp ruột non có khả năng phân hủy thức ăn.
+ Sản xuất hormone insulin và glucagon trong máu để kiểm soát lượng đường trong máu.
Viêm tụy thường được chia thành hai loại:
+ Viêm tụy cấp: là tình trạng tuyến tụy bị viêm, sưng tấy đột ngột và diễn ra trong thời gian ngắn. Bệnh có thể dẫn đến suy nội tạng, nhiễm trùng huyết và hoại tử. Nếu không được điều trị kịp thời có thể dẫn đến tử vong. Nguyên nhân chính là sỏi mật, lạm dụng rượu và tăng lipid máu.
+ Viêm tụy mãn tính: Tình trạng tuyến tụy bị viêm trong một thời gian dài. Nguyên nhân chính gây viêm tụy cấp là do rượu, xảy ra nhiều lần. Các biến chứng mãn tính như tiểu đường, rối loạn chức năng ngoại tiết, ung thư tuyến tụy, v.v… thường xảy ra.
II. Nguyên nhân gây viêm tụy
Các nguyên nhân phổ biến nhất của viêm tụy bao gồm:
+ Bệnh sỏi mật (phổ biến nhất)
+ Lạm dụng rượu (nguyên nhân phổ biến thứ hai)
+ Lipid máu (triglyceride) (nguyên nhân phổ biến thứ ba)
+ Chấn thương hoặc phẫu thuật bụng
+ Nồng độ canxi rất cao trong máu
+ Dùng một số loại thuốc như estrogen, steroid và thuốc lợi tiểu thiazide
+ Nhiễm trùng như quai bị, viêm gan A hoặc B, hoặc vi khuẩn salmonella HIV
+ Một số khiếm khuyết di truyền
+ Bất thường bẩm sinh ở tuyến tụy
III. Triệu chứng khi bị bệnh viêm tụy
Theo các chuyên gia y tế, người bị viêm tụy thường xuất hiện một loạt các triệu chứng sau:
+ Đau bụng: Cơn đau bắt đầu ở vùng bụng trên và có thể lan ra lưng. Cơn đau có thể trầm trọng hơn, đặc biệt là sau khi ăn. Đặc biệt nếu bữa ăn có nhiều thực phẩm giàu chất béo.
+ Chướng bụng: Bụng sưng tấy và có cảm giác chướng bụng.
+ Buồn nôn: Bệnh nhân có thể bị buồn nôn và thậm chí nôn mửa.
+ Sốt : Cơ thể có thể có biểu hiện sốt cao gây sốt.
+ Nhịp tim nhanh: Nhịp tim nhanh ở bệnh nhân cũng có thể là triệu chứng của viêm tụy.
Các triệu chứng của viêm tụy mãn tính cũng tương tự như những triệu chứng nêu trên. Ngoài ra, người bị viêm tụy mãn tính có thể sụt cân và suy dinh dưỡng do tuyến tụy bị viêm làm giảm khả năng điều hòa các enzyme quan trọng trong quá trình tiêu hóa.
IV. Bệnh viêm tụy có nguy hiểm không?
Thông thường, biến chứng do viêm tụy rất hiếm gặp. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, viêm tụy mạn có thể gây ra các vấn đề về sức khỏe như:
– Tổn thương thận
– Nhiễm trùng hoặc ung thư tuyến tụy
– Bệnh tiểu đường (đái tháo đường)
– Suy dinh dưỡng
Ngoài ra, viêm tụy cấp có thể gây ra vấn đề về hô hấp. Bệnh cũng có thể dẫn đến sự hình thành nang giả tụy. Những khối u này thường lành tính và có thể tự biến mất. Tuy nhiên, nếu chúng vỡ ra có thể gây nhiễm trùng và chảy máu nghiêm trọng. Đôi khi thậm chí có thể dẫn đến tử vong nếu không được điều trị kịp thời.
V. Các phương pháp chẩn đoán bệnh viêm tụy
+ Siêu âm ổ bụng là lựa chọn hàng đầu để chẩn đoán nguyên nhân gây viêm tụy cấp (sỏi mật). Và phân biệt với viêm ruột thừa, viêm túi mật, v.v.
+ Xét nghiệm máu: Bác sĩ có thể chẩn đoán viêm tụy cấp và đánh giá mức độ nặng của viêm tụy cấp (urê, số lượng hồng cầu, CRP…). Bao gồm chẩn đoán nguyên nhân (triglyceride máu, canxi máu…)
+ Chụp X quang bụng: phân biệt viêm tụy cấp và bán tắc, thủng tạng.
+ Chụp CT có chất cản quang: nếu chẩn đoán không rõ ràng, nghi ngờ viêm tụy
+ Chụp MRI (chụp cộng hưởng từ): nếu có dị ứng chất cản quang hoặc suy thận, phụ nữ có thai; cũng bị viêm tụy tái phát.
VI. Điều trị bệnh viêm tụy
Điều trị viêm tụy thường phải nhập viện. Khi tình trạng của bạn ổn định trong bệnh viện và bệnh viêm tụy được kiểm soát. Các bác sĩ có thể điều trị nguyên nhân cơ bản của bệnh viêm tụy. Các phương pháp điều trị viêm tụy bao gồm:
+ Nhập viện để ổn định tình trạng viêm tụy. Nếu bạn bị viêm tụy, bác sĩ có thể khuyên bạn nên đến bệnh viện để điều trị. Các phương pháp điều trị ban đầu được thiết kế để giúp kiểm soát tình trạng viêm ở tuyến tụy. Và mang lại cho bạn cảm giác thoải mái hơn.
+ Nhịn ăn. Trong bệnh viện, bạn sẽ ngừng ăn trong vài ngày để tuyến tụy có thời gian hồi phục. Khi viêm tụy đã được kiểm soát, bạn có thể bắt đầu uống chất lỏng trong (chẳng hạn như nước) và ăn thức ăn mềm. Dần dần bạn có thể trở lại chế độ ăn uống bình thường. Nếu viêm tụy kéo dài và bạn vẫn bị đau bụng khi ăn. Bác sĩ có thể đề nghị các giải pháp dinh dưỡng qua đường tĩnh mạch để giúp bạn có được dinh dưỡng tốt.
+ Thuốc giảm đau. Viêm tụy có thể gây đau dữ dội. Bác sĩ sẽ kê đơn thuốc để giúp bạn kiểm soát cơn đau.
+ Thuốc tiêm tĩnh mạch (IV). Viêm tụy nặng có thể khiến bạn có dịch trong bụng và bị mất nước do nôn mửa. Vì vậy, trong thời gian nằm viện, bạn sẽ nhận được nhiều dung dịch điện giải qua tĩnh mạch ở cánh tay.
Sau khi bệnh viêm tụy được kiểm soát, bác sĩ có thể điều trị nguyên nhân cơ bản của bệnh viêm tụy. Điều trị tùy thuộc vào nguyên nhân gây viêm tụy và có thể bao gồm:
+ Loại bỏ sỏi đường mật;
+ Phẫu thuật túi mật;
+ Phẫu thuật tuyến tụy;
+ Điều trị chứng nghiện rượu.
Viêm tụy mãn tính có thể yêu cầu các biện pháp bổ sung tùy theo tình trạng của bạn. Các phương pháp điều trị viêm tụy mãn tính khác có thể bao gồm:
+ Kiểm soát cơn đau;
+ Phẫu thuật;
+ Bổ sung enzym cải thiện tiêu hóa;
+ Thay đổi chế độ ăn uống.
VII. Các phương pháp phòng ngừa bệnh viêm tụy
Các phương pháp phòng ngừa viêm tụy bao gồm:
+ Hạn chế uống rượu, hút thuốc hoặc các chất kích thích khác…
+ Hạn chế tiêu thụ chất béo và protein và chia bữa ăn thành nhiều bữa khác nhau (theo một số khuyến cáo nên chia nhỏ) trong 6 bữa/ngày. Nên hạn chế ăn đường ở bệnh nhân tiểu đường.
+ Nên bổ sung các vitamin tan trong dầu (vitamin A, vitamin K, vitamin D, vitamin E), sắt, vitamin B12, axit folic…
+ Uống nhiều nước, vận động thường xuyên, giảm stress …
Thường xuyên khám sức khỏe toàn diện định kỳ để phát hiện bệnh ở giai đoạn đầu. Đồng thời, bạn nên tẩy giun định kỳ 6 tháng/lần để tránh nguy cơ tắc ống mật dẫn đến viêm tụy cấp.
Phòng khám Tiến sĩ Bác sĩ Trung chuyên điều trị các bệnh về gan – mật – tụy, là một phòng khám uy tín có tiếng tại Đà Nẵng. Nếu bạn có vấn đề gì có thể liên hệ với chúng tôi qua:
Đọc thêm:
PHÒNG KHÁM TIẾN SĨ BÁC SĨ ĐOÀN HIẾU TRUNG
Địa chỉ: 59 Thanh Thuỷ, P. Thanh Bình, Q. Hải Châu, TP. Đà Nẵng.
Điện thoại: 0989.43.1626
Email: drdoanhieutrungbvdn@gmail.com
Website: http://phongkhambstrung.com/
Giờ khám bệnh: Thứ 2 – Thứ 6: 16:30 – 19:00 | Thứ 7: 9:30 – 12:00 | Chủ nhật: 9h30:00 – 12:00 (Ngoại trừ ngày đi trực).
