Hội chứng ruột kích thích là một bệnh tiêu hóa thường gặp với triệu chứng điển hình là đau bụng tái phát nhiều lần. Kèm theo cảm giác khó chịu cho người bệnh. Trong hầu hết các trường hợp hội chứng ruột kích thích, nguyên nhân trực tiếp của bệnh vẫn chưa được biết rõ. Hội chứng ruột kích thích là bệnh thường gặp. Tốn kém và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của người bệnh. Vì vậy, cần phải hiểu rõ và điều trị tốt để nâng cao chất lượng cuộc sống. Hãy cùng Phòng khám Tiến sĩ bác sĩ Trung tìm hiểu bài viết sau.
Tìm hiểu thêm về: Ung thư đại trực tràng
I. Hội chứng ruột kích thích là gì?
Hội chứng ruột kích thích (IBS) là một trong những bệnh đường ruột phổ biến nhất với tỷ lệ mắc từ 5 đến 20% dân số. Hội chứng này vô hại, tuy không nguy hiểm đến tính mạng nhưng lại ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng cuộc sống của người bệnh.
IBS được chẩn đoán phổ biến hơn ở phụ nữ. Tỷ lệ chẩn đoán giữa phụ nữ và nam giới khoảng 1,25-2/1. Độ tuổi chẩn đoán thường từ 20 đến 50 tuổi và có đặc điểm là đau, đau bụng tái phát. Thay đổi trong cơ thể thói quen đại tiện, cảm giác chướng bụng, khó chịu ở bụng. Đây là hiện tượng thường gặp của rối loạn chức năng đường ruột.
Tuy nhiên, khi bệnh nhân đến gặp bác sĩ và làm các xét nghiệm thì không phát hiện thấy tổn thương thực thể nào ở ruột. IBS được chia thành 4 loại tùy theo tình trạng của bệnh nhân. Phương pháp điều trị cũng thay đổi tương ứng:
+ Hội chứng ruột kích thích kèm táo bón
+ Hội chứng ruột kích thích kèm tiêu chảy
+ Hội chứng ruột kích thích kèm hỗn hợp (tiêu chảy và táo bón)
+ Hội chứng ruột kích thích không xác định
Mặc dù chưa có nghiên cứu nào xác định được nguyên nhân cụ thể và trực tiếp gây ra IBS.
II. Nguyên nhân gây ra Hội chứng ruột kích thích
Hội chứng ruột kích thích còn được gọi là rối loạn chức năng ruột hoặc rối loạn chức năng đường tiêu hóa. Vì không phát hiện thấy tổn thương thực thể nào, chẳng hạn như: Các loại viêm loét đại tràng (loét), xuất huyết đường ruột, bệnh Crohn…), u đường ruột. Viêm đại tràng nhiễm trùng, hội chứng kém hấp thu hoặc rối loạn sinh học khác.
Theo kết quả nghiên cứu, cơ chế sinh bệnh của IBS bao gồm:
– Rối loạn nhu động ruột (tăng nhu động, biểu hiện bằng phân lỏng, giảm nhu động, biểu hiện táo bón).
– Rối loạn nhạy cảm của đường tiêu hóa: Đường tiêu hóa dễ bị kích thích do ngưỡng nhạy cảm của nội tạng giảm, biểu hiện bằng đau bụng.
– Yếu tố hệ thần kinh trung ương: Căng thẳng, rối loạn tâm thần và yếu tố tâm lý cũng là những yếu tố gây ra triệu chứng của hội chứng ruột kích thích.
Điều này giải thích sự phát triển ngày càng tăng của bệnh tật trong xã hội hiện đại.
III. Triệu chứng của Hội chứng ruột kích thích
Triệu chứng điển hình của IBS là đau bụng tái phát. Tình trạng đau đớn này có liên quan đến nhu động ruột. Thay đổi thói quen đại tiện và độ đặc của phân. Triệu chứng lâm sàng ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày của người bệnh, gây khó chịu trong sinh hoạt, ăn uống, sức khỏe sa sút.
Bệnh nhân nên biết rằng những triệu chứng này có thể tái phát theo chu kỳ không đều. Và các triệu chứng sẽ trầm trọng hơn nếu người bệnh bị căng thẳng trong thời gian dài hoặc ăn thực phẩm kém chất lượng, dẫn đến dị ứng trong cơ thể.
1. Đau bụng
Đau là triệu chứng chính của hội chứng ruột kích thích. Cơn đau lan tỏa hoặc khu trú ở hố chậu trái, quanh rốn và hố chậu phải.
Cơn đau phía trên rốn thường rất nặng, cơn đau dưới rốn thường âm ỉ. Cường độ của cơn đau thường rất đau và khó chịu đến mức người ta phải đến phòng cấp cứu.
Cơn đau từng cơn và đôi khi khiến người bệnh phải thức giấc trong giấc ngủ. Cơn đau tăng lên khi người bệnh cảm thấy căng thẳng hoặc mệt mỏi và giảm đi khi người bệnh nghỉ ngơi. Đau và cảm giác nặng ở vùng bụng gây khó chịu cho người bệnh. Cơn đau giảm nhẹ khi quan hệ tình dục và đi tiêu.
2. Táo bón
Bệnh nhân đau bụng muốn đi đại tiện nhưng khi đi xong thì hết đau. Phân khô và cứng lại thành từng cục nhỏ có dính một lớp chất nhầy hoặc giống như phân dê. Thời gian táo bón thường là 3 – 4 ngày một lần hoặc mỗi tuần một lần. Có những bệnh nhân không cảm thấy đau và phải ngồi lâu.
3. Đi ngoài phân lỏng
Khi bệnh nhân thức dậy vào buổi sáng, thường có cảm giác đau quặn bụng, buồn đi đại tiện và các triệu chứng quay trở lại sau khi ăn. Bạn cảm thấy đau hoặc chuột rút trước khi đi tiêu, nhưng sau khi đi đại tiện bạn thường cảm thấy dễ chịu.
Một số người còn cảm thấy đau, khó chịu ở hậu môn, đại tiện khó khăn hoặc có cảm giác đại tiện chưa hết. Thậm chí có khi phải ngồi rất lâu dù phân lỏng. Mỗi buổi kéo dài từ vài ngày đến vài tuần và có thể thực hiện nhiều hơn ba lần một ngày. Phân lỏng và giòn, nhưng ban đầu có thể cứng và sau đó giòn. Ban ngày phân ban đầu mềm nhưng lần sau có lẫn chất nhầy hoặc chất nhầy hoàn toàn.
4. Đầy hơi, sôi ruột
Ăn được nửa chừng tôi có cảm giác khó chịu trong bụng phải ợ hơi hoặc đầy hơi mới dễ chịu. Đầy hơi thường kèm theo tiếng kêu trong dạ dày, có khi ruột cuộn lại thành từng đoạn cứng, đau. Cọ xát một lúc hoặc để tự nhiên biến mất, hoặc các đoạn cứng di chuyển sang vị trí khác. Một số trường hợp có cảm giác nóng ở bụng.
Hầu hết bệnh nhân mắc hội chứng ruột kích thích thường có trạng thái tinh thần không ổn định. Dễ nhạy cảm, thường xuyên lo âu, đổ mồ hôi nhiều vào mùa đông và đau đầu tùy theo thời tiết. Phụ nữ bị đau bụng trong thời kỳ kinh nguyệt.
IV. Điều trị Hội chứng ruột kích thích
Hầu hết các trường hợp mắc hội chứng ruột kích thích đều không thể chữa khỏi hoàn toàn. Điều trị triệu chứng thường có hiệu quả trong việc làm giảm các triệu chứng của bệnh nhân.
Mặc dù điều này không loại bỏ hoàn toàn tất cả các triệu chứng. Nhưng chất lượng cuộc sống của bệnh nhân được cải thiện. Các loại thuốc dùng để điều trị thường là:
+ Thuốc giảm đau;
+ Thuốc chống co thắt;
+ Thuốc chống táo bón kết hợp với nhiều nước;
+ Tiêu thụ thực phẩm giàu chất xơ;
+ Thuốc chống tiêu chảy và đầy hơi;
+ Thuốc an thần nếu người bệnh bị mất ngủ.
Thuốc nên được sử dụng theo chỉ dẫn của bác sĩ chuyên khoa. Việc thực hiện chế độ ăn uống hợp lý có vai trò rất quan trọng trong việc điều trị bệnh này.
Nếu xuất hiện triệu chứng khó tiêu, người bệnh nên tránh ăn những thực phẩm khó tiêu. Gây đầy hơi như khoai tây, sắn, bánh ngọt có nhiều bơ, hoa quả nhiều đường (cam, quýt, xoài, mít). Đồ uống có đường và có ga, thực phẩm cao cấp (rượu, cà phê, gia vị chua cay…). Thực phẩm được lưu trữ trong một thời gian dài sẽ không được tốt.
Nếu đi ngoài phân lỏng, bạn nên tránh ăn nhiều thực phẩm giàu chất xơ như rau muống, hạt cải, dưa… Ngoài ra, cần tập thói quen đi đại tiện mỗi ngày một lần đồng thời xoa bụng. Khi bạn thức dậy vào buổi sáng để ngăn ngừa táo bón và buồn đi đại tiện. Tập thể dục thường xuyên, thư giãn, tránh căng thẳng để giảm các yếu tố gây bệnh.
Trên đây là những thông tin về Hội chứng ruột kích thích. Nếu bạn gặp một trong những triệu chứng trên, bạn nên điều trị kịp thời hoặc đến cơ sở y tế gần nhất để thăm khám. Phòng khám Tiến sĩ bác sĩ Trung là phòng khám có tiếng tại Đà Nẵng. TS.BS Đoàn Hiếu Trung với hơn nhiều năm kinh nghiệm trong ngành, chuyên môn kỹ thuật cao. Bạn có thể đặt lịch hẹn khám qua:
Đọc thêm: Đại tràng co thắt là gì?
PHÒNG KHÁM TIẾN SĨ BÁC SĨ ĐOÀN HIẾU TRUNG
Địa chỉ: 59 Thanh Thuỷ, P. Thanh Bình, Q. Hải Châu, TP. Đà Nẵng.
Điện thoại: 0989.43.1626
Email: drdoanhieutrungbvdn@gmail.com
Website: http://phongkhambstrung.com/
Giờ khám bệnh: Thứ 2 – Thứ 6: 16:30 – 19:00 | Thứ 7: 9:30 – 12:00 | Chủ nhật: 9h30:00 – 12:00 (Ngoại trừ ngày đi trực).
